Biobased isolatie in middelhoge woningbouw

‘Het werken met biobased materialen vraagt om een nauwkeurige afstemming tussen ontwerp en uitvoering,’ vertelt Christina Eickmeier, oprichter van CHRITH architects en gespecialiseerd in circulair en ecologisch bouwen. Haar expertise komt onder andere tot uiting in projecten die bijdragen aan een duurzame bouwpraktijk in Nederland.

Een van de opvallende initiatieven waarin deze expertise zichtbaar wordt, is het Laag voor Laag-project dat CHRITH samen met Lab03 en Studio Inscape heeft opgepakt. Dit project onderzoekt hoe natuurlijke vezels voor isolatie kunnen worden toegepast in gebouwen vanaf vier bouwlagen. Dertien gerealiseerde projecten uit Frankrijk, Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk zijn geanalyseerd en vergeleken met de Nederlandse bouwpraktijk. Het doel? Professionals in de ontwerp- en bouwpraktijk, beleidsmakers en de financiële sector inspireren en de transitie naar een Nieuwe Bouwcultuur te versnellen.

Uitdagingen bij biobased isolatie
Biobased isolatie biedt veel voordelen, zoals het al vaak genoemde gezonde binnenklimaat en een verminderde milieubelasting, maar brengt ook specifieke uitdagingen met zich mee:

• Brandveiligheid
  Middelhoge en hogere gebouwen vallen onder strenge brandveiligheidseisen. Eickmeier licht toe: ‘Brandveiligheid is een blijvend thema bij toepassing van biobased materialen, zeker als je hoger bouwt. Maar om te voorkomen dat we elke keer het wiel uit blijven vinden, onderzoekt onder meer Nieman Raadgevende adviseurs hoe biobased isolatiemateriaal zich verhoudt in vergelijking met glaswol. Presteert biobased gelijk of beter? Dan is de brandwerendheid van een wandopbouw met glaswol of het betreffende biobased materiaal ook vergelijkbaar. Een belangrijke stap om van biobased isolatie een standaard te maken.’
• Vochtbeheersing
  ‘Ook vocht is een belangrijk thema. Je wilt immers niet dat isolatiemateriaal nat wordt. Overigens is dat niet anders dan bij niet-biobased isolatiematerialen, maar het nieuwe bouwen ligt natuurlijk onder een vergrootglas. Het is dus essentieel dat isolatie droog wordt aangebracht, de constructie zo is ontworpen dat het isolatiemateriaal niet nat kan worden en dat er dampopen wordt gebouwd. Hiermee elimineer je de kans op een vochtophoging in de constructie.’

Resultaten en publicatie
Uit het Laag voor Laag-project is een publicatie voortgekomen die als inspiratiedocument dient. Het biedt inzicht in mogelijke wandopbouwen met biobased isolatie, vergelijkt prestaties met traditionele materialen en geeft praktische handvatten voor toepassing in middelhoge woningbouw. Door de ervaringen uit internationale projecten kunnen veel conclusies direct worden vertaald naar de Nederlandse bouwpraktijk.

Vervolgonderzoek voor renovatie
Inmiddels is er een vervolgonderzoek geïnitieerd. Eickmeier richt zich in samenwerking met Lab03, TNO en Holland Houtland op onderzoek naar toepassing van biobased isolatie in bestaande gebouwen. Het doel? ‘We willen biobased isolatie in elke sector mainstream maken, zodat duurzaam bouwen niet alleen bij nieuwbouw, maar ook bij renovatie -een enorme opgave en in bouwvolume vele malen groter dan nieuwbouw- de standaard wordt.’