Verbindingstechniek wordt de stille versneller van houtbouw

Iedereen heeft het over CLT, prefab en modulaire bouw. Veel minder zichtbaar is de rol van verbindingstechniek. Toch bepalen juist verbindingen steeds vaker hoe snel een gebouw kan worden gerealiseerd, hoeveel vakmanschap op de bouwplaats nodig is en zelfs hoe eenvoudig een constructie later weer uit elkaar kan worden gehaald. Volgens ing. Coert de Jong van Hilti zit daar de komende jaren een belangrijke innovatie.

Niet de verbinding zelf, maar het bouwproces
Wie aan verbindingstechniek denkt, denkt al snel aan schroeven, ankers of stalen onderdelen. Volgens De Jong draait de innovatie tegenwoordig veel minder om het losse product. 'Onze ambitie is om de bouw beter te maken. Natuurlijk leveren we producten, maar uiteindelijk kijken we vooral naar het totale bouwproces. Hoe kunnen verbindingen sneller worden aangebracht? Hoe voorkom je fouten? En hoe zorg je ervoor dat de uitvoering minder afhankelijk wordt van schaars vakmanschap?' Juist in de houtbouw speelt dat volgens hem een grote rol. De sector groeit snel en zoekt voortdurend naar manieren om efficiënter te bouwen. Verbindingstechniek kan daar een belangrijke bijdrage aan leveren.

Minder handelingen, meer zekerheid
Een ontwikkeling die De Jong ziet, is dat verbindingen steeds eenvoudiger worden te verwerken. Niet omdat de techniek eenvoudiger wordt, maar omdat het systeem eromheen slimmer is ingericht. 'We kijken niet alleen naar het product zelf. We ontwikkelen ook software waarmee constructeurs kunnen rekenen en oplossingen waarmee de uitvoering eenvoudiger wordt. Uiteindelijk wil je dat een verbinding zo weinig mogelijk handelingen vraagt en zo min mogelijk afhankelijk is van degene die hem monteert.' Dat wordt steeds belangrijker nu de beschikbaarheid van ervaren vakmensen onder druk staat. 'Op de bouwplaats heb je niet veel mensen. De mensen die precies weten wat ze doen, zijn schaars. Daarom moet een verbinding eigenlijk plug-and-play zijn. Hoe minder je tijdens de montage hoeft na te denken, hoe sneller je kunt bouwen. Een voorbeeld hiervan zijn bijvoorbeeld onze P2P CLT verbinders waarbij het naar elkaar toe trekken van CLT-elementen en het constructief verankeren in één handeling gecombineerd worden.'

Losmaakbaarheid vraagt om een andere manier van denken
Ook circulariteit speelt een steeds grotere rol. Daarbij gaat het volgens De Jong niet alleen over materialen, maar juist over de manier waarop constructies zijn ontworpen. 'Vaak wordt gezegd dat alles losmaakbaar moet zijn. Maar wat bedoelen we daar precies mee? Moet elk onderdeel afzonderlijk kunnen worden verwijderd? Of gaat het erom dat je de hoofddraagconstructie eenvoudig kunt demonteren en elders opnieuw kunt gebruiken?' Volgens hem verschuift het denken langzaam van recycling naar hergebruik. 'Als je een ligger van zes meter kunt loshalen en op een andere plek opnieuw kunt toepassen, levert dat veel meer op dan wanneer je hem moet verzagen of versnipperen. Daar begint circulair ontwerpen.'

Prefab vraagt om andere verbindingen
De groei van prefab versterkt deze ontwikkeling. Steeds meer verbindingen worden al in de fabriek voorbereid of aangebracht, waardoor op de bouwplaats vooral nog montagewerk overblijft. 'Het is niet voor niets dat prefab zo sterk groeit. Daardoor verschuiven ook onze oplossingen steeds meer richting de fabriek. Daar is specialistische kennis aanwezig en kun je veel voorbereiden. Op de bouwplaats wil je vooral snelheid.' Dat vraagt volgens hem ook om een andere blik op het complete proces. 'Een nieuwe verbinding invoeren betekent vaak dat meerdere stappen veranderen. De constructeur tekent anders, de fabriek werkt anders en ook de uitvoering verandert. Je moet daarom altijd naar het totale proces kijken en niet alleen naar één detail.'



Houtbouw als proeftuin
Volgens De Jong leent juist de houtbouw zich goed voor dit soort innovaties. 'Houtbouwers zijn al gewend om anders te denken. Er is veel nieuwsgierigheid en de bereidheid om nieuwe werkwijzen uit te proberen. Daardoor zie je innovaties hier vaak eerder landen dan in meer traditionele bouwmethoden.' De grootste winst zit uiteindelijk niet alleen in een betere verbinding, maar in een slimmer bouwproces. 'Hoe sneller een gebouw staat, hoe eerder het gebruikt kan worden en hoe sneller de investering zich terugverdient. Elke verbinding die de montagetijd halveert, levert winst op. Daarom moet je altijd naar het totaalplaatje kijken. Niet alleen naar het product, maar naar de complete manier van bouwen.'